Meža-māte / Die Wald-Mutter

From Pasakas un teikas
Jump to: navigation, search

Source
About subject(s)
About topic(s)
About place(s)
Original metadata:
Collector
Informant(s)
Place of recording
Year of recording
Age of informant
Other publications
Comments
Latviski (edit) Deutsch (edit)
Vecos laikos auga uz viena kalna pie Gaujas, starp Cēsim un Valmieru ļoti liela liepa, kur vidzemnieki senāk nesa upuŗus Mežamātei. Viņa dzīvoja koka dobumā un bija skaista sieviete ar kupliem gaišiem matiem un greznās drēbēs tērpusies. Tikai retis kādam izdevās viņu redzēt, jo cilvēkiem viņa retis rādījās. Katru dienu ap pusnakti visi meža zvēri un putni sapulcējās pie lielās liepas, kur Mežamāte viņiem uzdeva dienas darbu un slinkajiem un nepaklausīgajiem uzlika sodu. Kad mednieks gāja uz medībām, tad viņam vispirms bija jānes upuris Mežamātei un jālūdz, lai labi izdotos. Labu cilvēku upuri viņa uzņēma žēlīgi, paklausīja viņu lūgumu un piešķīra tiem labas medības ar zaķiem, stirnām un citiem zvēriem. Ļaunu cilvēku upuŗus viņa nepieņēma; tādi varēja klejot pa mežu, cik gribēja, bet neatrada nekādu zvēru. Ja viņi arī beidzot kādu zvēru ieraudzīja un uz to šāva, tad tas tomēr nekad nekrita. Kamēr ļaudis nesa Mežamātei upurus, medniekiem nekad netrūka medījuma un zvēri nepostīja ļaužu īpašumu. Vēlāku ļaudis tomēr nocirta svēto liepu un gribēja tai vietā celt baznīcu. Bet baznīcas celšana vilkās ļoti ilgi, jo zvēri un putni visādi kavēja to darbu. Beidzot darbs tomēr bija pabeigts; tad naktī izcēlās liela šņākšana un rūkšana. Ļaudis nu skrēja uz to kalnu, bet ko viņi tur ieraudzīja? Bija sanākuši lieli bari zvēru un putnu un taisījās baznīcu nopostīt. Ļaudis gan lūkoja zvērus un putnus aizbaidīt, bet viņiem tas neizdevās. Īsā laikā mūŗi bija pazuduši un baznīcas vietā atradās tikai drupu kaudze. Kad baznīca bija izpostīta, tad Mežamāte ar zvēriem un putniem aizgāja uz citu tālu vietu; bet pie Gaujas ielejas ļaudim nu nāca vilki un lāči, kas tiem padarīja lielu postu. No tā laika Mežamāte vairs nav nevienam rādījusies. In alten Zeiten wuchs auf einem Berge an der Gauja zwischen Cēsis (dt. Wenden) und Valmiera (Wolmar) eine sehr große Linde, unter der die Einwohner Livlands ehemals der Waldmutter opferten. Sie lebte in einem hohlen Baum und war ein schönes Weib mit dichtem hellen Haar und prächtig gekleidet. Nur selten gelang es jemandem sie zu sehen, denn den Menschen zeigte sie sich selten. Täglich versammelten sich um Mitternacht alle Waldtiere und Vögel unter der großen Linde, wo ihnen die Waldmutter ihr Tagewerk zuwies und den Faulen und Ungehorsamen Strafen auferlegte. Wenn ein Jäger auf die Jagd ging, musste er zuvor der Waldmutter opfern und sie um gutes Gelingen bitten. Das Opfer guter Menschen nahm sie gnädig an, erhörte ihr Gebet und wies ihnen gute Jagdbeute an Hasen, Rehen und anderen Tieren zu. Die Opfer böser Manschen nahm sie nicht an; die durften, soviel sie mochten, durch den Wald streifen, fanden aber kein Tier. Wenn sie auch schließlich eins sahen und auf es schossen, so fiel es trotzdem nicht. Solange die Leute der Waldmutter Opfer darbrachten, fehlte es den Jägern nie an Beute, und die Tiere verwüsteten nicht das Eigentum der Leute. Später jedoch fällten die Leute die heilige Linde und wollten an ihrer Stelle eine Kirche erbauen. Aber der Kirchenbau zog sich lange hin, denn die Tiere und Vögel hemmten auf alle Art die Arbeit. Zuletzt wurde sie aber doch beendet. Da erhob sich in der Nacht ein gewaltiges Getöse. Die Leute eilten zur Anhöhe, aber was sahen sie? Große Scharen von Tieren und Vögeln hatten sich versammelt und schickten sich an die Kirche zu zerstören. Zwar suchten die Leute die Tiere und Vögel zu verscheuchen, das gelang ihnen aber nicht. In kurzer Zeit waren die Mauern verschwunden, und an Stelle der Kirche lag nur ein Trümmerhaufen. Nachdem die Kirche zerstört war, zog die Waldmutter mit ihren Tieren und Vögeln in eine andere Gegend. Zu den Bewohnern des Gauja-Tals aber kamen jetzt Wölfe und Bären, die ihnen großen Schaden zufügten. Seitdem erschien die Waldmutter niemandem mehr.
Personal tools
Namespaces

Variants
Actions
Navigation
Project
Categories
Add
Tools
Toolbox