Pūķa iegūšana un darbība / Das Anschaffen des Drachen und seine Tätigkeit (Wirksamkeit)

From Pasakas un teikas
Jump to: navigation, search

Source
About subject(s)
About topic(s)
About place(s)
Original metadata:
Collector
Informant(s)
Place of recording Džūkste
Year of recording
Age of informant 78
Other publications
Comments
Latviski (edit) Deutsch (edit)
Senāk Bērzniekos viena saimniece pieturējusi savādu melnu runci, ko saukuši par Štepiņu. Īsteni viņš gan nebijis nekāds runcis — viņš bijis tāds neredzams gariņš — kas velns. Saimniece pati varējusi viņu redzēt — vēl guldījusi uz lindrakiem un turējusi aizkrāsnī; bet citi — ja dabūjuši kādreiz slepeni paredzēt, tad vēl laime bijusi — tomēr pa lielākai daļai citi nekā neredzējuši — tikai zinājuši, ka aizkrāsnī tāds Štepiņš ir un, ka viņš it kā pēc melna runča izskatoties. Bet ja citi mājinieki arī kādreiz lūguši: "Štepiņ! padari to un to, atnes ūdeni!" tad Štepiņš tūliņ paklausījis, bet pats nerādījies. Labi redzējuši, ka ūdens spaņņi nāk no akas šurp, bet pašu nesēju ne redzēt, ne manīt.

Reiz puiši pārbraukuši ar resniem ozoliem. Bet sētas vidū bijušas lielas kupenes, zirgi nevarējuši vairs pavilkt. Ko nu darīt? Vakars jau laukā. Te atminējušies: "Vai! Štepiņ mīļais! vai nevari ozolus pie piedarba aiznest?" Līdz to izteikuši, tūliņ ozolu baļķi aizgājuši uz piedarbu, ka viz vien.

Kaitināt Štepiņu neviens nedrīkstējis — tam klājies nelabi. Pati saimniece piektrītos un it īpaši lielo piektrītu, kā arī Jāņu rītu, metusi aizkrāsnī šādus, tādus gružus, skaidiņas, kaulus Štepiņam; arī pa pabeņķiem mētājusi tos pašus, kā arī citās ēkās.

Katru piektvakaru saimniece gājusi malt, bet dzirnas viņa griezusi uz kreiso pusi. Graudus, kā stāstīja, viņa maz iebērusi, bet milti izbiruši liela pulka. Ap dzirnu akmeņiem arvienu atrastas lopu spalvas, bet kur tās cēlušās, to nezinu teikt.

Reiz tur tanīs mājās esot iebraucis mežkungs un tas par varu vēlējies redzēt Štepiņu. Mājinieki gan teikuši: "Aizkrāsnī neejiet! aizkrāsnī neejiet!" bet mežkungs tikai gājis, vai teic, vai neteic. Iegājis gan vīrs, bet līdz ko pagrasījies, te uz reizi gaŗa pātaga — kur gadījusies, kur ne — sāks mežkungu mielot un iztriekusi pa durvim ārā. Vēl ratos kāpjot, esot nākuši akmentiņi, smiltis, kas nekas, mežkungam pakaļ.

Tomēr vēlāk esot gadījies liels grāmatnieks un tas ar bībeli iegājis aizkrāsnī Štepiņu okšķerēt. No tās dienas Štepiņš aizkrāsni atstājis un ievilcies pirts krāsnī. Tur viņš labu laiku sabijis. Vēl pērējies daudzreiz lūguši: "Štepiņ, Štepiņ! esi tik labs, nopeŗ mani labā mīlīgā garā!" Tūliņ pirts slota gājusi pa gaisu un izpērusi uz to labāko. Bet beidzot pātarnieki arī no pirts krāsns Štepiņu izdzinuši. (Citi stāstīja, ka esot nolikta pirtī žīdu pātaru kulīte.) Vienā naktī — bijis jauns sniegs — Štepiņš paņēmis no sētsvidus saimnieka ragus, sakrāvis visu pirts krāsni ragūs un aizvilcies uz mežu. No rīta gan gājuši pa ragus pēdām meklēt, bet neatraduši ne ragus, ne Štepiņa.

Früher hielt eine Bäuerin auf dem Bērznieki-Hof einen sonderbaren schwarzen Kater, den man Štepiņš nannte. Eigentlich war er kein richtiger Kater, sondern ein unsichtbarer Geist, ja, ein Teufel. Die Bäuerin selbst konnte ihn sehen, sie ließ ihn auf ihrem Rock hinter dem Ofen schlafen. Die anderen aber — wenn sie Glück hatten, konnten sie kurz etwas erblicken, aber meist sahen sie gar nichts, sondern wussten nur, dass hinter dem Ofen ein Stepiņš lebe, der wie ein schwarzer Kater aussehe. Wenn die Anderen jedoch manchmal baten: "Štepiņš, mach dies", oder "Štepiņš, hol Wasser!" So gehorchte Štepiņš gleich, aber er zeigte sich nicht. Man konnte gut sehen, dass die Wassereimer sich vom Brunnen her nach Hause bewegten, aber den Träger selbst konnte man nicht erblicken.

Einmal brachten die Knechte dicke Eichenstämme auf den Hof. Mitten auf dem Hof aber lagen große Schneewehen, und die Pferde konnten die Fuhre nicht mehr weiterziehen. Was sollten sie nun machen. Es war schon Abend. Da erinnerten sie sich an Stepiņš:

"Lieber Štepiņš, kannst du nicht die Eichen vor die Tenne tragen?" Kaum hatten sie die Bitte ausgesprochen, da bewegten sich auch schon die Eichenstämme zur Tenne.

Štepiņš ärgern — das sollte ja niemand wagen, denn dann erging es ihm sogleich schlecht. An Freitagen, besonders am Karfreitagmorgen und am Morgen des Johannistages, pflegte die Bäuerin etwas Kehricht, Spahn und Knochen hinter den Ofen für den Štepiņš zu werfen. Dasselbe ließ sie unter den Bänken und in anderen Gebäuden liegen.

An jedem Freitagabend ging die Bäuerin in die Mahlstube, aber sie drehte die Mühle nach links. Man erzählt, dass sie nur wenig Korn in die Mühle geschüttet, aber viel Mehl vermählen habe. An den Mahlsteinen hat man immer Haare von Tierfellen gefunden, aber woher die kamen, das weiß man nicht zu sagen.

Einmal kam der Förster auf den Hof gefahren und wollte gar zu gern Štepiņš sehen. Die Leute sagten zu ihm: "Geht nur nicht hinter den Ofen! Geht nicht hinter den Ofen!" Aber der Förster hörte nicht darauf. Auf einmal begann jemand den Förster mit einer langen Peitsche zu traktieren, bis er, fluchtartig das Haus verlassen musste. Sogar dann, als er bereits seinen Wagen bestieg, flogen ihm Steinchen, Sand und Kehricht nach.

Einmal aber soll ein Lesekundiger gekommen sein, der sich mit der Bibel hinter den Ofen begeben hat. Von da ab hat Stepiņš seinen Platz hinter dem Ofen verlassen und hat sich in den Ofen der Badestube zurückgezogen. Dort hat er längere Zeit gehaust. Die Leute baten ihn noch oft: "Štepiņš, Štepiņš, beklopfe mich bei mildem Dampf mit dem Badequast!" Und Štepiņš führte es gleich aufs beste aus. Schließlich vertrieben Gebetbrüder Štepiņš auch aus dem Badstubenofen (andere erzählen, man habe ein jüdisches Gebetbuch in der Badestube versteckt). In einer Nacht bei Neuschnee holte Štepiņš den Schlitten des Bauern, setzte den Ofen der Badestube auf den Schlitten und zog in den Wald. Am anderen Morgen folgte man wohl den Schlittenspuren, aber man fand weder Štepiņš noch den Schlitten mehr.

Personal tools
Namespaces

Variants
Actions
Navigation
Project
Categories
Add
Tools
Toolbox