Cilvēka mirstamais laiks ir nolemts / Die Sterbestunde des Menschen ist vorbestimmt

From Pasakas un teikas
Jump to: navigation, search

Source
About subject(s)
About topic(s)
About place(s)
Original metadata:
Collector
Informant(s)
Place of recording Lubāna
Year of recording
Age of informant
Other publications
Comments
Latviski (edit) Deutsch (edit)
Rijusi reiz droša meita, kas apņēmusies, bībeli lasīdama, izzīlēt, vai viņas iecerētais brūtgāns, kas toreiz stāvējis kaŗa klausībā, to apprecēšot, vai ne. Ziemas svētku sestdienas jeb koču dienas vakarā tā, nevienam no mājas ļaudim nezinot, ap pulksten vienpadsmitiem paņēmusi bībeli un spieģeli un, tos zināmā kārtībā nolikusi, sākusi lasīt piekto Mozus grāmatu. Kādu pusstundu lasījusi, tā spieģelī redzējusi, ka durvis atvērušās un pa tām ielēkuši divi lieli, melni kaķi ar spīdošām, izplēstām rīklēm un, stipri ņaudēdami, devušies taisni uz sēdētāju. Meitai gan tirpas caur kauliem izskrējušas, bet dūšu saņēmusi, lasījusi tālāk, itkā nekas nebūtu noticis. Pēc tam istabā sanākuši visādi zvēri, gan vilki, gan lāči, gan briesmīgas čūskas, kas visi rēkdami, šņākdami grasījušies jaunavai uzkrist. Tad atkal sanākuši visādi izdēdējuši cilvēku stāvi, kam tikai kauli un āda vien bijuši, kas ienesuši viņas vecāku asinaiņos līķus un nolikuši uz grīdas. Drīz arī atskrējis kāds briesmīgs tēviņš ar lieliem ragiem pierē un briesmīgi gaŗiem zobiem; pa vaļējo muti tam šāvušās ārā uguns liesmas. Šis briesmīgā balsī brēcis, lai lasītāju tūliņ sakapājot gabalu gabalos un namam pieliekot uguni. Meita, to visu redzot, gan drebējusi kā apšu lapa, bet atjautu nezaudēdama, paļāvusies, ka viss tas tikai paredzējumi vien esot un dūšīgi lasījusi tālāk. Ap pašu pusnakti visi ķēmi nozuduši un pa durvim ienācis slaiks kareivis ar pliku zobinu rokā, viņas mīļotais brūtgāns. Pie mīļākās krēsla piegājis, tas pieslējis zobinu un tad atstājis istabu. Meita aiz brīnumiem, bailēm un priekiem drebēdama, paņēmusi nolikto zobinu un noglabājusi sava pūra dibinā. Tai pašā naktī viņas brūtgānam bijis jāstāv uz vakts pie kādas lielas naudas mājas. Ap pašu pusnakti to sācis briesmīgi miegs mocīt. Zaldāts visādi izmēģinājies no miega atsvabināties, bet nekā nevarējis: acu plakstiņi, kā svina pielieti, krituši cieti. Beidzot tas, uz bises atspiedies, bijis drusku iesnaudies. Kad atkal pamodies, tad zobins bijis pagalam un visi locekļi bijuši tik stīvi un noguruši, itkā būtu simtām veršķu noskrējis. Auksti sviedri tam pilējuši pār muguru. Gan izmeklējies zobina, bet nekā: kā ūdenī iekritis. Tikai kā pa sapņiem atminējies, ka zobinu atdevis; bet kam, to pats nezinājis. Tā kā tas virsniekam nevarējis uzrādīt, kur zobins palicis, tad tam uzlikts ciets sods. Pēc gadiem zaldāts ticis no klausības vaļā, pārnācis mājā un apprecējis savu iecerēto līgavu. Pirmo gadu nodzīvojuši kā paradīzē. Tikai pie sava pūra gan sieva vīru nekad nelaidusi, atslēgu pie sevis vien nēsājusi. Arī par zobinu un savu pareģošanu vīram nekā nestāstījusi. Beidzot pienācis tas laiks, kad sievai bijis jādzemdē. Radībās gulēdama, tā iedevusi vīram atslēgu un aizsūtījusi uz klēti pie pūra, lai no turienes atnestu kādus drēbes gabalus. Vīrs arī uz klēti aizgājis, bet vēlēto drēbes gabalu, tik ātri nevarēdams atrast, sācis pa pūru grābāties un uzgājis tur zobinu. To ieraudzījis, atcerējies visas pārciestās mokas, kas tam zobina dēļ bijušas, un nu viņu pārņēmušas tik trakas dusmas, ka sagrābis zobinu, aizskrējis uz istabu un vienā cirtienā nonāvējis māti ar jaunpiedzimušo dēliņu. Es lebte einmal ein mutiges junges Mädchen. Es nahm sich vor, nach der Bibel vorauszusagen, ob ihr Bräutigam, der gerade bei den Soldaten war, sie heiraten werde oder nicht. Am Sonnabend vor Weihnachten nahm sie gegen elf Uhr, ohne dass einer der Hausbewohner es gewusst hätte, die Bibel und einen Spiegel, stellte sie in einer bestimmten Ordnung auf und begann im 5.Buch Moses zu lesen. Nachdem sie etwa eine halbe Stunde gelesen hatte, sah sie im Spiegel, dass sich die Tür öffnete und zwei große schwarze, glänzende Kater mit aufgesperrten Rachen und laut miauend herein kamen und sich der Leserin näherten. Das Mädchen erzitterte am ganzen Leib, aber es riss sich zusammen und las weiter — als wäre nichts geschehen. Danach füllten verschiedene Tiere die Kammer: es kamen Bären und Wölfe, fürchterliche Schlangen, die alle brummend und zischend drohten, sich auf die Jungfrau zu stürzen. Danach kamen ausgemergelte Menschengestalten, die nur aus Haut und Knochen bestanden, herein. Sie brachten die blutenden Leichen ihrer Eltern mit und stellten sie auf den Fußboden hin. Bald darauf kam ein furchtbarer Kerl angelaufen, der Hörner an der Stirn und sehr lange Zähne hatte; aus seinem aufgesperrten Mund stieß er Feuer hervor und rief mit fürchterlicher Stimme, man müsse die Leserin in Stücke zerhacken und das Haus in Brand stecken. Als das Mädchen das alles sah, zitterte es wie Espenlaub, aber es verlor den Mut nicht, verließ sich darauf, dass das alles nur Täuschungen waren, und las weiter. Gerade um Mitternacht verschwanden alle Gespenster und ein schlanker Soldat, ihr geliebter Bräutigam, kam mit einem bloßen Schwert in der Hand herein. Er kam an den Stuhl seiner Liebsten heran, lehnte sein Schwert gegen den Stuhl und verließ die Kammer. Das Mädchen, das jetzt vor Verwunderung, Angst und Freude zitterte, nahm das Schwert und versteckte es auf den Grund ihrer Aussteuertruhe. In derselben Nacht hatte ihr Bräutigam an einem großen Schatzhaus Wache halten müssen. Gegen Mitternacht musste er gewaltig gegen eine überwältigende Schlafmüdigkeit ankämpfen: seine Augenlider, schwer wie Blei, fielen zu. Schließlich war er, auf sein Gewehr gestützt, eingeschlafen. Als er wieder aufwachte, war sein Schwert fort, und seine Glieder waren so steif und müde, als wäre er Hunderte von Werst gelaufen. Kalter Schweiß bedeckte seinen Rücken. Er suchte überall nach seinem Schwert, aber alles vergeblich: das Schwert war wie ins Wasser gefallen. Wie im Traum erinnerte er sich schwach daran, dass er das Schwert jemand übergeben hatte, aber wem — das wusste er nicht. Da er seinem Offizier nicht erklären konnte, wo sein Schwert geblieben war, wurde er schwer bestraft. Als er nach Jahren wieder frei wurde, kehrte er in seine Heimat zurück und heiratete seine Braut. Das erste Jahr lebten sie wie im Paradies. Die junge Frau ließ ihren Mann nie an ihre Truhe heran und trug den Schlüssel immer bei sich. Schließlich kam die Stunde heran, zu der die junge Frau gebären musste. Als sie nun in Wehen lag, gab sie ihrem Mann den Schlüssel ihrer Truhe und bat ihn, einige Tücher aus der Truhe zu holen. Der Mann begab sich zum Vorratshaus, konnte die gewünschten Tücher aber nicht sogleich finden und begann in der Truhe zu wühlen. Dabei fand er sein Schwert. Als er das Sehwert erblickte, waren ihm alle überstandenen Qualen wieder gegenwärtig. Er wurde von einer solchen Wut gepackt, dass er das Schwert ergriff, ins Haus lief und mit einem Schlag die junge Mutter und das neugeborene Söhnchen tötete.
Personal tools
Namespaces

Variants
Actions
Navigation
Project
Categories
Add
Tools
Toolbox