Lietuvēns nenoteiktā veidā / Der Alb von unbestimmter Gestalt

From Pasakas un teikas
Jump to: navigation, search

Source
About subject(s)
About topic(s)
About place(s)
Original metadata:
Collector
Informant(s)
Place of recording Kubeles skola
Year of recording
Age of informant
Other publications
Comments
Latviski (edit) Deutsch (edit)
Bija viens vecsaimnieks — viņa vārds lai guļ līdz ar viņu. Kad puiši, skalus plēsdami un meitas vērpdamas, pa gaŗiem ziemas vakariem stāstīja pasakas par burvjiem, raganām, veļiem un meitas tā sabaidījās, ka vairs nedrīkstēja uz kūti iet lopus apraudzīt, tad šis vecsaimnieks viņus izsmēja: "Kā man nav bail — es tumšā naktī, kad nevar redzēt ne acī iedurt — eimu pa biezu mežu, gar rijām, kapsētām, kur nekur un neko nezinu par bailēm." Viena meita atsaka: "Tas ir labi, saimnieks, ka jūs tādi droši esat; bet lielīties ar to nevajaga — kas var zināt, kā dažreiz gadās?"

"Blēņas!" saimnieks atteic un — kad citi ļaudis taisās iet gulēt — viņš velk svārkus mugurā un iet uz piedarbu rijas krāsni apraudzīt. Iziet pa nama durvim — ir tik tumšs, tik tumšs un tāds mazs lietutiņš vižina. Aiziet uz piedarbu, ieiet iekšā, aiztaisa visus vārtus cieti, ieiet rijā, iekāpj rijas bedrē — krāsns beidzas kvēlot — viņš sabiksta pagales un grib tur nogaidīt, kamēr liesma un svelme vairāk apdziest un rijas durvis varēs pietaisīt, lai rija paliek karsta, labība labi žūtu un rītā agri dabūtu nomīt. Pa dienu ļaudim jāiet uz muižas lauku: puišiem rudzu lauku apsēt, izvagot, meitām atkal vārpas lasīt. Tā domādams viņš sēž rijas bedrē, sildās, sildās — apsnaužas. Te uz vienu reizi viņš prot, ka viens šim spiežas arvienu jo cietāki klāt. Viņš apķeŗ ar roku — ir tāds spalvaiņš, mīksts un slapjš. Saimnieks saraujas, pārbīstas un uzlec tiešām stāvus — rijas krāsns jau izdzisusi, ogles maz maz vēl zvēro. Viņš raugās un grābstas, kur tas palicis, kas klāt spiedies, bet itin nekur un itin neko nevar atrast. Viņam jau paliek tā drūmi un tādi čugiņi vien iziet caur galvu un pa visiem kauliem. Ogles arvienu vairāk apdzisušas, rija palikusi itin tumša un viņš ieklausās, ka pa piedarba plānu tā staigā itin kā zirgs: kraps, kraps! Domā: "Ak tu blēdis! — tas būs vecais Dumjais (zirga vārds), tas iedabūjies pie kurvja auzas ēst, uz tām tik kārs kā suns. Bet kur viņš varēja iekšā tikt? Visi vārti aiztaisīti. Ies apraudzīt vārtus — visi cieti. Tumsā redzēt nekā nevar, bet vēl arvienu dzird, ka zirgs pa pie darbu staigā, pieiet pie auzu kurvja stūrī un ēd. Saimnieks pieiet viņam klāt, noķeŗ pie krēpēm un saka: "Ak tu vecais blēdi! pārgalvnieks tāds! kur tu te ietiki?" Ar vienu roku zirgu pie krēpēm turēdams, viņš velk ar otru roku pa muguru pāri uz asti. Bet tik ko roka pie astes, te aste pazūd, krēpes pazūd — rokas paliek izplētušās, tukšas. Ne nu vairs zirgs, ne staigātājs, ne auzu ēdējs — nekas un nekur nekas. Saimniekam izskrej vēl lielāki čugiņi galvai un pa visiem kauliem. Viņš vairs neattop ne rijas durvis aiztaisīt, ne savas vecās plaškas paņemt, ko bija uz rijas sliekšņa nolicis — ar pāris lēcieniem bija pie māju vārtiem klāt, atgrūž tos ar joni vaļā, vienā lēcienā slieksnim pāri un tečiņus vien istabā, gultā.

Es lebte einmal ein alter Bauer — sein Name soll mit ihm ruhen. Als, die Burschen beim Spanholz bereiten und die Mägde beim Spinnen an langen Winterabenden Märchen von Zauberern, Hexen und Teufeln erzählten, wobei die Mägde so ängstlich wurden, dass sie nicht mehr zum Stall zu gehen wagten, um das Vieh zu versorgen, lachte der alte Bauer sie aus: "Warum habe ich denn keine Angst! In der dunkelsten Nacht, wenn man sich die Augen ausstechen kann, weil man nichts sieht, bin ich bereit, allein durch den tiefsten Wald oder an Friedhöfen und Korndarren vorbei zu gehen, ohne Angst zu verspüren." Darauf sagte eine der Mägde: "Das ist ja sehr gut, Bauer, dass ihr so mutig seid, aber prahlen solltet ihr nicht damit, wer weiß, wie es einem noch einmal ergehen mag!"

"Unsinn!“, antwortete der Bauer. Als die anderen Leute sich anschickten, zur Ruhe zu gehen, zog er den Rock an, um zur Korndarre zu gehen und nach dem Darrofen zu sehen. Als er hinausgeht, ist es stockdunkel; es regnet fein. Er betritt die Korndarre und macht alle Türen zu. Dann klettert er in die Grube und sieht, dass die Kohlen im Darrofen langsam verglühen. Er will abwarten, bis die Glut noch mehr abflaut, um dann die Korndarre zu verschließen, damit sie warm bleibt und das Getreide schön trocknen und morgen in aller Frühe auf der Tenne ausgebreitet werden kann. Denn am Tag müssen seine Leute auf dem Gutshof arbeiten: Sie Knechte müssen Roggen säen, die Mägde Ähren lesen. Während er in der Grube sitzt und darüber nachdenkt, nickt er ein. Auf einmal merkt er, dass sich jemand immer fester an ihn drückt. Er greift mit der Hand danach — es ist behaart und nass. Der Bauer zuckt zusammen und springt auf die Beine. Das Feuer im Darrofen ist erloschen, die Kohlen ausgeglüht: es ist ganz finster in der Korndarre geworden. Auf einmal hört er Schritte — als würde ein Pferd in der Korndarre herumgehen: kraps, kraps, kraps. Da denkt er: "Aha, das wird der alte Dumjais sein (Name des Pferdes), aber wie mag es nur hereingekommen sein, wenn alles zu ist? Es wird sicher den Korb mit Hafer gefunden haben, der ihm so gut schmeckt. In der Dunkelheit ist nichts zu sehen, aber er hört, wie das Pferd in der Korndarre herumgeht und schließlich in der Ecke aus dem Haferkorb zu fressen beginnt. Der Bauer geht auf das Pferd zu, erfasst seine Mähne und sagt: "Ach du alter Gauner, wie bist du nur hier hereingekommen?" Während er mit der einer Hand das Pferd an der Mähne festhält, streichelt er mit der anderen seinen Rücken bis zum Schwanz. Aber sobald seine Hand den Schwanz berührt hat, ist der Schwanz verschwunden, auch die Mähne ist verschwunden, er steht mit leeren, ausgebreiteten Armen da. Kein Pferd, kein Haferfresser, keine Schritte auf der Tenne — nichts. Der Bauer beginnt zu zittern. Er denkt gar nicht mehr daran, das Korndarrentor zu schließen. Mit ein paar Sätzen ist er an der Haustür und stößt sie auf, springt über die Schwelle und eilt in sein Bett.

Personal tools
Namespaces

Variants
Actions
Navigation
Project
Categories
Add
Tools
Toolbox