Cilvēks no ziņkārības pārvēršas par vilkatu / Der Mensch verwandelt sich aus Neugierde in einen Werwolf

From Pasakas un teikas
Jump to: navigation, search

Source
About subject(s)
About topic(s)
About place(s)
Original metadata:
Collector
Informant(s)
Place of recording Pociems
Year of recording
Age of informant
Other publications
Comments
Latviski (edit) Deutsch (edit)
Reiz Kabru tīrumā aris puisis. Šis ieraudzījis, ka pazīstamais Žibu Kriša nāk no savas mājas pa kalnu lejā uz Baišleju. Puisis domājis: "Tam nu nekas labs nav galvā, laikam nāk uz Baišleju pārtaisīties par vilkaci. Jālūko, kā tad šis īsteni to izdara." Domāts — darīts. Tas atstājis zirgu un arklu turpat tīrumā uz vagas un šmaucies knaši krūmos iekšā, kamēr Baišlejas vidū ietupies biezā krūmā; gluži tuvu pie lielā burvju bērza, kur Žibu Kriša pārvēršoties par vilkaci. Pēc maza brītiņa pienācis Žibu Kriša, apskatījies uz visām pusēm, nometies rāpus un palīdis zem bērza augstās saknes. "Peķin šurp, peķin tur -kažoks, rumpīts, gaŗā aste pakaļā!" teicis Žibu Kriša un uz reizi no saknes izlīdis vilks, noskurinājies vien, uzšāvis asti tik stāvu gaisā kā vangali un aizlaidis uz Tiltiņu purvu, ka stiebri vien nolīgojušies.

"Ekur minķins!" domājis Kabra puisis, "lūk nu, cik ātri iztaisījās par vilkaci!" Tas izlīdis no krūma, piegājis pie bērza, izlūkojies, izskatījies — nekas ko redzēt, ko dzirdēt — bērzs tāpat vien kā bijis. Bet puisis bijis ziņkārīgs, tas gribējis pamēģināt, vai tiešām tik viegla lieta pārvērsties par vilkaci, kā Zibu Kriša to darījis. Tas nometies četriski, palīdis turpat zem bērza un sacījis : "Pekiņ šurp, pekiņ tur — kažoks, rumpīts, gaŗa gurste pakaļā!" Te tas jutis tā kā tirpienu izskrejam visos locekļos un atjēdzies: tas bijis pārvērties par vilku. Sapraša bijusi tāpat kā cilvēkam, tikai valoda trūkusi. Priecīgs, ka tik viegli skunste rokā, tas izlēkājies un izjokojies dažādi un skriet varējis gan slaveni. Vējš vien dziedājis gar ausim, kad devis kājām vaļu. Bet nu domājis vīrs mieru mest — jāiet jau atkal projām art. Tas gājis pie bērza, bet kā nu atkal tikt par cilvēku? Nemaz to agrāk neiedomājies. Ko nu darīt? Tas līdis bērzam cauri uz priekšu un atpakaļ ačgārniski un sāniski, izstrādājies dažādi, teicis šādus, tādus vārdus — nekas: nekā vaļā tikt. Nu tikai vīrs izbijies briesmīgi, sak' nu, vai skriesi visu mūžu apkārt par vilkaci? Tas gājis, gājis uz tīrumu pie zirga un domājis, ka zirgs šo pazīšot, bet zirgs, ieraudzījis vilku nākam, aizdevies lēkdams ar visu arklu. Gājis vīrs uz māju, sak', ļaudis tak šo pazīs mājas cilvēki — un varbūt kāds zinās kādu padomu? Bet ko tu dieniņu! Mājinieki, ieraudzījuši vilku sētā, šim bļaudami ar bomjiem un suņiem pretim, lamājuši šo par tīri trako vilkaci, kas nekaunoties gaišā dienas laikā nākt mājās, un aiztriekuši puisi vai līdz pašiem krūmiem. Nekā vīrs nav varējis izrādīt, ka šis tepat mājas cilvēks, runāt nav varējis un pat māte šā nav pazinusi, tā bļāvusi vien pilnā rīklē: "Uja, vilkaci, kaunies, kaunies!" Izmisis tas attupies mežā un karstas asaras ritējušas gar spalvainiem vaigiem. Lūdzis Dievu, lai jel šoreiz palīdzot, nekad vairs nebūšot padoties kārdināšanām un ļaunām skunstēm. Kā noskaitījis devīto reizi tēva reizi, tad tā kā balss no augšienes sacījusi šim: "Ej atpakaļ tanī pašā krūmā un noskaties, kā Žibu Kriša pārvēršas par cilvēku!" Puisis arī, Dieva padomam klausīdams, ielīdis krūmā un gaidījis. Tuvu pret vakaru iegrabējies niedrēs, paskatījies: nācis vilks, zobos turēdams un pa muguru nesdams lielu aunu. Pie bērza pienācis, tas nosviedis aunu zemē, saspurinājies, palīdis zem saknes un teicis cilvēka balsī: "Vilks kā bijis, cilvēks lai paliek!" Uz reizi no vilka vairs ne vēsts, izlīdis Žibu Kriša kā zistaks no saknes, paņēmis aunu pār pleciem un aizgājis uz māju projām. Nu darījis un runāijis puisis tāpat kā šis un palicis par cilvēku; bet otrreiz vairs gan nav mēģinājis tādas skunstes darīt pakaļ, pieticis no tām pašām vienām bailēm.

Einmal war ein Knecht auf dem Feld des Kabri-Hofes gerade beim Pflügen. Da sah er, dass der zur Genüge bekannte Žibu Krišs sein Haus verließ und nach Baišleja hinabstieg. Der Knecht dachte: "Der hat gewiss nichts Gutes im Sinne, wahrscheinlich will er sich in Baišleja in einen Werwolf verwandeln. Man müsste sehen, wie er es macht!" Gedacht, getan. Er ließ sein Pferd mit dem Pflug auf dem Acker zurück und pirschte sich dann durch das Gebüsch recht nahe an die große Zauberbirke bei Baišleja heran. Dort pflegte sich Žibu Krišs in einen Werwolf zu verwandeln. Kurz darauf kam Žibu Krišs an den Baum, sah sich nach allen Seiten um, legte sich auf die Erde und kroch dann unter einer hochgewölbten Wurzel der Birke hindurch. "Pfötchen hin, Pfötchen her, Rumpf und Pelz und hinten ein langer Schwanz!" und verwandelte sich in einen Wolf. Dieser schüttelte sich, hob den Schwanz und lief in die Richtung des Tiltiņi-Moores davon.

"Sieh nur", dachte da der Knecht des Kabra-Hofes, "wie flink er sich in einen Werwolf verwandelt hat!" Er trat aus dem Gebüsch, ging an die Birke, besah sie von allen Seiten: Nichts war zu sehen, nichts zu bemerken, die Birke sah aus wie immer. Aber nun war der Bursche neugierig geworden: Er wollte ausprobieren, ob es denn wirklich so leicht war, sich in einen Werwolf zu verwandeln. Er legte sich auf die Erde, kroch unter die Wurzel der Birke und sprach: "Pfötchen hin, Pfötchen her, Rumpf und Pelz und hinten ein langer Schwanz!" Da merkte er, dass er am ganzen Körper erschauerte: Er hatte sich in einen Wolf verwandelt. Der Verstand war wie der eines Menschen, nur die Sprache fehlte. Froh, dass die Kunst so leicht war, hüpfte er herum und bemerkte, dass er recht schnell laufen konnte; seine Beine trugen ihn so schnell, dass der Wind ihn um die Ohren sauste. Schließlich aber hatte er genug von diesem Scherz und wollte zu seinem Pflug zurückkehren.

Er trat wieder an die Birke. Aber wie sollte er nun wieder ein Mensch werden? Daran hatte er vorher gar nicht gedacht. Was nun? Er kroch "vorwärts und rückwärts unter der Wurzel hindurch, legte sich auf die Seite, sprach verschiedene Worte — alles vergeblich: Er wurde die Wolfsgestalt nicht los. Jetzt erschrak der Mann ganz gewaltig: Sollte er denn sein ganzes Leben als Werwolf herumlaufen? Er kehrte auf den Acker zu seinem Pferd zurück und hoffte, es würde ihn wiedererkennen, aber als das Pferd den Wolf kommen sah, raste es samt dem Pflug davon. Da ging der Mann nach Hause und dachte: Die Leute würden ihn gewiss wiedererkennen, vielleicht würde auch jemand einen Rat wissen. Aber es kam anders. Als die Leute ihn auf dem Hof erblickten, stürzten sie sich mit Knüppeln auf ihn, beschimpften ihn, nannten ihn den unverschämten Werwolf, der sich nicht scheue, am helllichten Tag ums Haus zu schleichen. Schließlich hetzten sie ihn mit Hunden ins Gebüsch zurück. Der Mann, der nicht mehr sprechen konnte, hatte keine Möglichkeit, etwas zu erklären, denn sogar seine eigene Mutter hatte ihn nicht wiedererkannt und nur geschrien: "Pfui, Werwolf, schäm dich, schäm dich!"

Verzweifelt hockte er sich im Walde hin und heiße Träne rollten über seine behaarten Wangen. Er betete zu Gott und bat ihm, nur noch dieses eine Mal zu helfen. Er wolle sich nie mehr Versuchungen und bösen Künsten hingeben. Nachdem er zum neunten Mal das Vaterunser gebetet hatte, sprach eine Stimme von oben zu ihm: "Geh zurück zu demselben Strauch und beobachte, wie Krišs Ziba sich wieder in einen Menschen verwandelt!" Der Bursche befolgte Gottes Rat, versteckte sich hinter dem Strauch und wartete. Gegen Abend hörte er ein Geräusch im Schilfrohr: Ein Wolf näherte sich der Stelle und schleppte auf dem Rücken einen großen Widder herbei, den er mit den Zähnen hielt. Er trat an die Birke, warf den Widder auf die Erde, schüttelte sich, kroch unter die Wurzel und sprach mit menschlicher Stimme: "Der Wolf bleibt zurück, nun bin ich wieder ein Mensch wie vorher. Plötzlich war der Wolf verschwunden, Krišs Ziba kroch gesund und munter unter der Wurzel hervor, nahm sich den Widder auf die Schulter und ging nach Hause. Der Bursche handelte und sprach genau so, wie er es eben gesehen hatte, und wurde wieder zu einem Menschen. Er hat denn auch nie wieder versucht, solche Künste nachzumachen: Die ausgestandene Angst war Lehre genug gewesen.

Personal tools
Namespaces

Variants
Actions
Navigation
Project
Categories
Add
Tools
Toolbox