Stiprinieki / Kraftriesen

From Pasakas un teikas
Jump to: navigation, search

Source
About subject(s)
About topic(s)
About place(s)
Original metadata:
Collector
Informant(s)
Place of recording
Year of recording
Age of informant
Other publications
Comments
Latviski (edit) Deutsch (edit)
Agrāk vienā Vidzemes apgabalā dzīvoja ērmīgs un brīnišķīgs vīrs, ko Kurmi sauca. Šis Kurmis bija liels bagātu un varmāku ienaidnieks, bet nabagu un nospiestu ļaužu draugs. Tātad Kurmim bija daudz ienaidnieku, bet arī daudz draugu. Lai nu gan Kurmja ienaidnieki daudz varenāki bija, nekā viņa draugi, tomēr viņa ienaidnieki tam maz ko varēja izdarīt. Kurmis pavisam bez draugu palīdzības uzvarēja savus pretiniekus un tos daudzreiz iznerroja. Kurmja lielākais mērķis, pēc kā viņš dzinās, bija bagātiem varmākiem naudu nozagt un to nabagiem izdalīt. Viņu tādēļ daudzreiz gūstīja, saistīja un cietumā meta. Bet Kurmis tad vien bija saistāms, kad viņš pats ar labu kāvās, gribēdams savus pretiniekus panerrot; jo nekādi valgi, nedz ķēdes viņa nevarēja turēt. Kurmis visas saites sev kā niekus nokratīja. Arī cietums nevarēja aizturēt Kurmja, jo viņš katru reizi tika no cietuma laukā, sargiem nemanot un nezinot, kādā vīzē viņš to izdara. Daudzreiz Kurmi ielika ar saslēgtām rokām un kājām cietumā, bet kad tiesas sulaiņus tam pakaļ sūtīja, to vairs cietumā neatrada, lai gan cietuma durvis bija aizslēgtas un sargi durvju priekšā. Ļaudis runāja, ka Kurmim esot "mellā grāmata", kuŗā tādi vārdi esot, ar kuŗiem viņš šādus brīnumus darot.

Kāds muižnieks bija izdzinis nabagu zemnieku no mājas un viņa mantu paņēmis. Tanī laikā, zināms, zemniekiem pret muižniekiem nekādas taisnības nebija, tādēļ arī šis zemnieciņš negāja ne pie kādas tiesas par savu pāridarītāju sūdzēt, bet gāja pie Kurmja, no kuŗa bija dzirdējis, ka tas labprāt nabagus zemniekus aizstāvot. Kurmja dzīves vieta bija no zemnieka kādas sešdesmit verstis tālu, tādēļ nabaga vīriņam bija diezgan bēdas, kamēr pie nodomātā vīra tika, jo pašam nebija zirga. Tomēr vīriņš nepalika mierā. Viņš dabūja no nāburga zirgu, un braucot gadījās minētam zemnieciņam svešu prastu vīru satikt. Šim nu viņš lūdza: "Draugs, vai nevari pastāstīt, kur Kurmis dzīvo?" Svešais, kam šis visas bēdas bija izstāstījis, atbildēja: "Kurmis ir laukā izgājis un nebūs agrāk mājā, kamēr rītu vakarā. Tādēļ dod man savu zirgu, ko līdz tam laikam braukt, tad es rītu vakarā, kad atpakaļ braukšu, tevi pie Kurmja aizvedīšu. Kurmis ir mans draugs." Lai nu gan zemnieciņš labprāt zirga negribēja dot, tomēr nedrīkstēja arī pretī turēties. Abi nu sēdās vāģos un brauca līdz krogam. Pie kroga zemnieks izkāpa no vāģiem un iegāja krogā, un svešais aizbrauca savu ceļu. Nosacītā laikā bija svešinieks ar zirgu atpakaļ. Viņš atdeva zemniekam zirgu, aizmaksāja par braukumu tik daudz, ka tas zirgs pats vērts nebija, un iedeva zemniekam vēl labu tiesu naudas, sacīdams: "Tas tev par to, ka no mājas esi izdzīts. Es tavu kungu krietni pamācīju. Tagad vari braukt uz māju, bet neaizmirsti sava laba darītāja Kurmja!" Tā tad šis svešinieks bija Kurmis bijis. Zemnieks, mājā atbraucis, dabūja dzirdēt, ka lielkungam esot zagļi visu naudu izzaguši, kas tam mājā bijusi. Nu gan viņš noprata, no kurienes Kurmis to naudu ņēmis, ko viņam par zirga braukumu maksājis; bet vai viņam daļas lielkungam to stāstīt? — Kurmis dažādi ērmojies un dažādus brīnumus izdarījis, pēdīgi pats sevi bija apnicis. Daži teicami kalēji bija mēģinājuši to ķēdēs iekalt un daži stipri cietumi bija mēģinājuši viņu saturēt, bet ne vienam, ne otram nebija izdevies. Un nevar zināt, vai Kurmis, kā brīvnieks, nebūtu nomiris, ja viņš pats sev nebūtu apnicis. Kā jau laikam savu dzīvību apnicis, Kurmis beidzot ļāvās saņemties un apcietināties. Bija gadījies gudrs kalējs, kas lielījies Kurmi sakalt, ka tas mūžam vairs vaļā netikšot; pie šā nu Kurmi aizveda. Kalējs Kurmi sakalis un teicis: "Nu es tevi sakalu, ka tu mūžam vairs vaļā nespruksi!" Kurmis atbildējis: "Bet vairāk tu arī vairs nekalsi!" Abēju sludinājumi arī piepildījušies: kalējs tūliņ uz tās pašas vietas nomiris un Kurmis neticis vairs no ķēdēm vaļā — palicis saslēgts, kamēr miris.

Vor langer Zeit lebte in Livland ein sonderbarer Mann. Er wurde Kurmis (=Maulwurf) genannt. Er war ein großer und reicher Mann, Feind der Gewalttäter, Freund der Armen und Unterdrückten. Daher hatte er viele Freunde, aber auch viele Feinde. Obwohl seine Feinde viel Mächtiger waren als seine Freunde, konnten sie nur wenig gegen ihn ausrichten. Kurmis besiegte sie ganz ohne die Hilfe seiner Freunde und so manches Mal führte er sie ordentlich an der Nase herum. Das größte Ziel, welches Kurmis anstrebte, war, den Reichen und Gewalttätern ihr Geld wegzunehmen, um es den Armen zu geben. Deshalb wurde er oft festgenommen, gefesselt und ins Gefängnis geworfen. Kurmis war jedoch nur dann zu fesseln, wenn er damit einverstanden war, um so seine Feinde zu narren, denn in Wirklichkeit konnten keine Ketten oder Fesseln ihn bändigen. Er schüttelte alle Fesseln mit Leichtigkeit ab. Auch im Gefängnis konnte man Kurmis nicht einsperren, denn er entkam jedes Mal, ohne dass die Wächter bemerkt hätten, auf welche Weise es ihm die Flucht gelungen war. Oftmals hatte man Kurmis mit gefesselten Armen und Beinen ins Gefängnis gebracht. Als man jedoch die Gerichtsdiener nach ihm schickte, fanden sie es leer, obwohl die Tür noch immer verschlossen war und obwohl die Wächter vor der Tür sich nicht von der Stelle gerührt hatten. Die Leute munkelten, Kurmis besitze das "Schwarze Buch", in dem Worte zu finden seien, die ihn die erstaunlichen Dinge vollbringen ließen.

Ein Gutsherr hatte einen armen Bauer vom Hof verjagt und sich seine Habe angeeignet. Zu der Zeit hatten die Bauern keine Rechte, deshalb wandte sich das arme Bäuerlein auch nicht an das Gericht, sondern begab sich zu Kurmis, von dem er gehört hatte, dass er gern arme Bauern verteidige. Der Wohnort des Kurmis befand sich gut 60 Werst vom Hof des Bäuerleins entfernt, deshalb kostete es ihn viel Kopfzerbrechen, bis er sich auf den Weg machen konnte, denn er besaß kein eigenes Pferd. Der arme Mann gab jedoch nicht auf. Er erbat sich von seinem Nachbarn ein Pferd. Unterwegs begegnete er einem einfachen Mann und fragte ihn: "Freund, kannst du mir nicht sagen, wo der Kurmis lebt?" Der Fremde, dem er seinen Kummer erzählt hatte, sagte: "Kurmis ist unterwegs und wird vor morgen Abend nicht heimkommen. Deshalb gib mir dein Pferd für eine kurze Reise. Dafür werde ich dich morgen Abend zu Kurmis bringen. Er ist mein Freund." Obwohl das Bäuerlein ihm nicht gern das Pferd geben wollte, wagte es nicht zu widersprechen. Beide bestiegen den Wagen und fuhren bis zum Krug. Das Bäuerlein stieg aus und ging hinein, der Fremde setzte seinen Weg fort. Zur vereinbarten Zeit kehrte er mit dem Pferd zurück. Er übergab es dem Bäuerlein, gab ihm für die Fahrt mehr Geld als das Pferdchen wert war, händigte ihm noch eine recht ansehnliche Summe aus und sagte: "Das bekommst du, weil man dich von deinem Hof vertrieben hat. Ich habe deinem Herrn eine ordentliche Lektion erteilt. Jetzt kannst du nach Hause fahren, aber vergiss Kurmis, deinen Wohltäter, nicht." Der Fremde war Kurmis selbst gewesen. Als der Bauer wieder zu Hause war, kam es ihm zu Ohren, dass Diebe dem Gutsherrn alles Geld, das er zu Hause gehabt hatte, gestohlen hatten. Jetzt begriff das Bäuerlein wohl, woher Kurmis das Geld genommen hatte, das er ihm gegeben hatte, aber seine Sache war es nicht, es dem Herrn zu erzählen. Nachdem Kurmis verschiedene Streiche und auch wundervolle Taten vollbracht hatte, wurde er schließlich seiner selbst überdrüssig. So mancher löbliche Schmied hatte versucht, ihn in Ketten zu schlagen, so manches streng bewachte Gefängnis hatte ihn festhalten wollen, aber es war nie jemandem gelungen. Vielleicht wäre Kurmis als freier Mann gestorben, wenn er sich nicht seiner selbst überdrüssig geworden wäre. Aber da ihm sein Leben langweilig geworden war, ließ er sich freiwillig festnehmen. Es fand sich ein schlauer Schmied, der prahlte, dass er Kurmis so in Ketten schlagen würde, dass er niemals mehr in der Lage sein würde, sich davon zu befreien. Zu jenem wurde Kurmis gebracht. Er schlug Kurmis in Ketten und sprach: Jetzt habe ich dich so gefesselt, dass du nie mehr freikommen wirst!" Kurmis antwortete: "Und du wirst nie mehr schmieden!" Beide Voraussagen gingen in Erfüllung: Der Schmied ist gleich auf der Stelle gestorben und Kurmis blieb angekettet, bis er starb.

Personal tools
Namespaces

Variants
Actions
Navigation
Project
Categories
Add
Tools
Toolbox